هفته پیوند اولیا و مربیان در فارس؛ گامی تازه برای کاهش شکاف بین نسلی و تقویت ارتباط خانواده و مدرسه
راه‌اندازی سامانه «فانوس» برای شناسایی و به‌کارگیری ظرفیت‌های علمی، تخصصی و اجتماعی والدین
رئیس اداره انجمن اولیا و مربیان آموزش و پرورش فارس با تشریح برنامه‌های این اداره در هفته پیوند اولیا و مربیان، از برگزاری انتخابات انجمن‌ها در بیش از ۶ هزار و ۷۰۰ مدرسه استان و اجرای طرح تشکیل انجمن در بیش از هزار و ۷۰۰ مرکز مهدکودک و پیش‌دبستانی خبر داد و گفت: رویکرد امسال ما کاهش شکاف بین نسلی و بهره‌گیری حداکثری از ظرفیت‌های علمی، تخصصی، اجتماعی و اقتصادی خانواده‌ها برای ارتقای کیفیت تعلیم و تربیت است.
به گزارش طنین فارس علیرضا مصلی‌نژاد، رئیس اداره انجمن اولیا و مربیان آموزش و پرورش استان فارس، با اشاره به جایگاه خانواده در نظام تعلیم و تربیت اظهار کرد: بر اساس مأموریت‌های قانونی تعریف‌شده برای انجمن‌های اولیا و مربیان، استفاده از ظرفیت خانواده‌ها در مسیر تحقق اهداف آموزش‌وپرورش از مهم‌ترین وظایف این مجموعه است؛ ظرفیتی که اگر به‌درستی شناسایی و هدایت شود، می‌تواند نقش مؤثری در رشد علمی، تربیتی و اجتماعی دانش‌آموزان داشته باشد.
وی با اشاره به فعالیت‌های این اداره در سال تحصیلی گذشته افزود: نظارت بر سرویس مدارس، ساماندهی پوشاک دانش‌آموزی، برگزاری جلسات آموزش خانواده و حمایت از دانش‌آموزان کم‌برخوردار از جمله محورهای فعالیت انجمن اولیا و مربیان استان بوده است.
مصلی‌نژاد ادامه داد: با وجود شرایط خاص سال تحصیلی گذشته و برگزاری بخش قابل توجهی از آموزش‌ها به‌صورت غیرحضوری و مجازی، در مجموع ۷ هزار و ۶۰۲ جلسه حضوری و مجازی آموزش خانواده در استان فارس برگزار شد تا والدین بتوانند از آموزش‌های لازم برای همراهی مؤثرتر با فرزندان خود بهره‌مند شوند.
حمایت از دانش‌آموزان کم‌برخوردار با همراهی خیرین
رئیس اداره انجمن اولیا و مربیان آموزش و پرورش فارس با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای حمایت از دانش‌آموزان نیازمند گفت: در این زمینه، با مشارکت خیرین و استفاده از ظرفیت‌های مردمی، اقداماتی برای تأمین بسته‌های مهر و پوشاک، کفش و همچنین هماهنگی برای ارائه خدمات درمانی و دندان‌پزشکی به دانش‌آموزان کم‌برخوردار انجام شده است.
وی تأکید کرد: همراهی خانواده‌ها و خیرین می‌تواند دامنه حمایت از دانش‌آموزان را گسترش دهد و زمینه برخورداری آنان از فرصت‌های مناسب‌تر آموزشی و تربیتی را فراهم کند.
برگزاری انتخابات انجمن‌ها در بیش از ۶ هزار و ۷۰۰ مدرسه
مصلی‌نژاد با اشاره به برگزاری انتخابات انجمن‌های اولیا و مربیان در مدارس استان فارس اظهار کرد: انتخابات انجمن‌ها در بیش از ۶ هزار و ۷۰۰ مدرسه استان برگزار شده و فرآیند برگزاری و تکمیل این انتخابات تا دهم آبان‌ماه تمدید شده است.
وی با بیان اینکه انجمن‌های اولیا و مربیان یکی از مهم‌ترین بسترهای مشارکت خانواده‌ها در نظام آموزشی هستند، افزود: حضور والدین در مدرسه نباید صرفاً به زمان ثبت‌نام یا پیگیری وضعیت تحصیلی فرزندان محدود شود، بلکه خانواده‌ها باید در فرآیند آموزش، تربیت و شناسایی نیازهای دانش‌آموزان نقشی فعال و مستمر داشته باشند.
رئیس اداره انجمن اولیا و مربیان آموزش و پرورش فارس از پیش‌بینی تشکیل انجمن و برگزاری انتخابات در بیش از هزار و ۷۰۰ مرکز مهدکودک و پیش‌دبستانی نیز خبر داد و گفت: این اقدام برای نخستین‌بار در کشور در حال پیگیری است تا خانواده‌های کودکان در سنین پیش از دبستان نیز از فرصت مشارکت، دریافت آموزش‌های تخصصی و ارتباط سازمان‌یافته با مراکز آموزشی و تربیتی برخوردار شوند.
«شکاف بین نسلی»؛ محور اصلی برنامه‌های امسال
مصلی‌نژاد با تشریح رویکرد محوری اداره انجمن اولیا و مربیان فارس در سال جاری بیان کرد: امسال موضوع شکاف بین نسلی را به‌عنوان محور اصلی برنامه‌های خود انتخاب کرده‌ایم؛ زیرا فاصله‌های عاطفی، روانی، فکری و حتی تفاوت در توانایی‌ها و تجربه‌های دو نسل می‌تواند ارتباط میان والدین و فرزندان را تحت تأثیر قرار دهد.
وی افزود: گاهی خانواده و فرزند در یک خانه زندگی می‌کنند، اما گفت‌وگوی مؤثر و ارتباط عمیق میان آن‌ها شکل نمی‌گیرد. در چنین شرایطی، سوءتفاهم‌ها افزایش می‌یابد، نیازهای دو طرف به‌درستی درک نمی‌شود و زمینه بروز اختلاف و آسیب‌های تربیتی فراهم می‌شود.
رئیس اداره انجمن اولیا و مربیان آموزش و پرورش استان فارس تصریح کرد: مأموریت خود را ایجاد پلی ارتباطی میان والدین و دانش‌آموزان تعریف کرده‌ایم و تلاش داریم با آموزش خانواده‌ها، تقویت مهارت‌های ارتباطی و استفاده از ظرفیت انجمن‌ها، فاصله میان دو نسل را کاهش دهیم.
به گفته وی، در همین راستا، تدوین محتوای آموزشی تخصصی و آماده‌سازی یک سامانه جدید با عنوان «فانوس» در دستور کار قرار گرفته است که قرار است به‌زودی رونمایی شود.
«فانوس»؛ بستری برای شناسایی و به‌کارگیری توانمندی‌های والدین
مصلی‌نژاد با اشاره به اهداف راه‌اندازی سامانه فانوس گفت: قانون بر استفاده از ظرفیت‌های خانواده‌ها در نظام تعلیم و تربیت تأکید دارد، اما این ظرفیت نباید صرفاً به کمک‌های مالی محدود شود؛ چراکه والدین علاوه بر توان اقتصادی، از دانش تخصصی، مهارت‌های حرفه‌ای، تجربه‌های شغلی و ارتباطات اجتماعی ارزشمندی برخوردارند که می‌تواند در خدمت مدرسه و دانش‌آموزان قرار گیرد.
وی ادامه داد: یکی از مشکلاتی که باید اصلاح شود، این تصور است که مشارکت خانواده‌ها در مدرسه عمدتاً به تأمین منابع مالی یا کمک‌های مادی خلاصه می‌شود. ما به دنبال تغییر این نگاه هستیم تا هر پدر و مادر، متناسب با توانایی و تخصص خود، فرصت مشارکت در فعالیت‌های آموزشی و تربیتی را داشته باشد.
رئیس اداره انجمن اولیا و مربیان آموزش و پرورش استان فارس توضیح داد: ممکن است یکی از والدین در حوزه رسانه و خبرنگاری تخصص داشته باشد، دیگری از دانش فنی برخوردار باشد و فردی دیگر بتواند از تجربه‌های اجتماعی، فرهنگی یا حرفه‌ای خود برای حل مسائل مدرسه استفاده کند. سامانه فانوس قرار است زمینه شناسایی و به‌کارگیری این ظرفیت‌ها را فراهم کند.
وی خاطرنشان کرد: هدف ما این است که مشارکت والدین از یک الگوی محدود و عمدتاً مالی، به مشارکتی گسترده، تخصص‌محور و اثربخش تبدیل شود و خانواده‌ها خود را بخشی از فرآیند رشد و بالندگی دانش‌آموزان بدانند.
ارتباط مستقیم با خانواده‌ها؛ بدون واسطه‌های غیرضروری
مصلی‌نژاد با اشاره به رویکرد جدید این اداره برای ارتباط بیشتر با خانواده‌ها گفت: با وجود تلاش کارشناسان انجمن اولیا و مربیان در نواحی و شهرستان‌ها و ارتباط مستمر آنان با مدارس، تلاش کرده‌ایم مسیر ارتباط مستقیم والدین و صاحبان ایده با مجموعه استانی را نیز تسهیل کنیم.
وی افزود: از خانواده‌ها، اعضای انجمن‌ها، فرهنگیان و افرادی که برای بهبود وضعیت آموزشی و تربیتی دانش‌آموزان ایده یا پیشنهادی دارند، دعوت می‌کنیم از ظرفیت‌های قانونی موجود استفاده کنند. ما آمادگی داریم ایده‌های قابل اجرا را بررسی کنیم و در صورت فراهم بودن شرایط، زمینه عملیاتی‌شدن آن‌ها را با استفاده از امکانات و ظرفیت‌های موجود فراهم سازیم.
به گفته وی، هدف از این رویکرد آن است که مشارکت خانواده‌ها از سطح حضور در جلسات مدرسه فراتر برود و به همکاری مؤثر در شناسایی مسائل، ارائه راهکار و اجرای برنامه‌های تربیتی تبدیل شود.
فعالیت ۲۵۰ مدرس آموزش خانواده در مدارس فارس
رئیس اداره انجمن اولیا و مربیان آموزش و پرورش استان فارس همچنین با اشاره به ظرفیت تخصصی مدرسان آموزش خانواده اظهار کرد: در حال حاضر، حدود ۲۵۰ مدرس آموزش خانواده با این مجموعه همکاری دارند که از ظرفیت علمی و تخصصی آنان برای شناسایی نیازهای والدین و برگزاری جلسات آموزشی استفاده می‌شود.
وی افزود: این مدرسان با حضور در مدارس و برگزاری جلسات مستمر، به دنبال ارتقای آگاهی خانواده‌ها و پاسخ‌گویی به نیازهای آموزشی و تربیتی آنان هستند. بر اساس الزامات تعیین‌شده، مدارس باید در طول سال تحصیلی به‌صورت مستمر و دست‌کم ماهی یک‌بار جلسات آموزش خانواده را برگزار کنند.
مصلی‌نژاد تأکید کرد: آموزش خانواده زمانی اثربخش خواهد بود که متناسب با نیازهای واقعی والدین، مسائل روز دانش‌آموزان و تغییرات اجتماعی طراحی شود و صرفاً به برگزاری جلسات تشریفاتی محدود نماند.
تشکیل هسته‌های مبارزه با اعتیاد در انجمن‌های اولیا و مربیان
وی در بخش دیگری از سخنان خود از تدوین طرح تشکیل هسته‌های مبارزه با اعتیاد در انجمن‌های اولیا و مربیان خبر داد و گفت: در قالب برنامه‌ای جدید که برای نخستین‌بار در کشور در حال پیگیری است، طرح «هر انجمن، یک هسته مبارزه با اعتیاد» با همکاری برخی دستگاه‌های مرتبط در دست تدوین قرار دارد.
مصلی‌نژاد خاطرنشان کرد: این طرح در مرحله تدوین اساسنامه و تفاهم‌نامه‌های همکاری قرار دارد و پس از تکمیل مقدمات، جزئیات آن اعلام خواهد شد.
وی با اشاره به اهمیت نقش خانواده در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی افزود: افزایش آگاهی والدین، تقویت ارتباط میان خانواده و مدرسه و استفاده از ظرفیت افراد متخصص می‌تواند در شناسایی به‌موقع مسائل و ارتقای توان پیشگیرانه خانواده‌ها مؤثر باشد.
ظرفیت یک‌میلیون و ۸۰۰ هزار نفری خانواده‌ها؛ فرصتی برای تحول در تعلیم و تربیت
رئیس اداره انجمن اولیا و مربیان آموزش و پرورش استان فارس در پایان با اشاره به گستردگی جامعه مخاطب این مجموعه گفت: ما در استان فارس با جمعیتی در حدود یک‌میلیون و ۸۰۰ هزار نفر از والدین دانش‌آموزان روبه‌رو هستیم؛ ظرفیتی بزرگ که تاکنون تنها بخشی از توانمندی‌های آن در مسیر اهداف آموزش‌وپرورش به کار گرفته شده است.
وی افزود: توسعه شبکه ارتباطی با خانواده‌ها، تولید محتوای آموزشی، گسترش دسترسی والدین در شهرها، شهرستان‌ها و روستاها و شناسایی توانمندی‌های تخصصی آنان از جمله اقداماتی است که در این مسیر دنبال می‌کنیم.
مصلی‌نژاد ابراز امیدواری کرد با مشارکت رسانه‌ها، خانواده‌ها، فرهنگیان و دستگاه‌های مرتبط، زمینه استفاده مؤثرتر از ظرفیت انجمن‌های اولیا و مربیان فراهم شود و ارتباط خانواده و مدرسه از یک تعامل اداری و محدود، به همکاری مستمر و هدفمند برای تربیت نسلی توانمند، آگاه و مسئولیت‌پذیر ارتقا یابد.
*سردبیر: سیده ناهید تقویان
